KARACİĞER KANSERİ

(Malignant Hepatoma; Hepatocellular Carcinoma; Primary Liver Cancer)

Karaciğer kanserlerinin en büyük sebeplerinden birisi kronik hepatitlerdir. Tedavi edilmeyen Kronik Hepatit B ve Kronik Hepatit C siroza ve karaciğer kanserine yol açabilir.

Karaciğer

Karaciğer sağ kaburga altında yer alan vücudumuzun en büyük organıdır. Bağırsaklardan emilen tüm besinler karaciğerde işlenerek kullanılırlar. Karaciğer bir filtre gibi kandaki tüm zararlı maddeleri süzer ve atar. Karaciğer kanseri karaciğer hücrelerinin kontrol dışı çoğalmalarıdır.

Kanser hücrelerin kontrol dışı çoğalmaları demektir. Kontrol dışı çoğalan hücrelerin oluşturduğu kitleye tümör denir. Kanserler kötü huylu tümörlerdir ve vücuda hızla yayılarak diğer hücrelerinde çalışmasını bozarlar. 

Karaciğer kanseri neden olur:

Karaciğer kanserleri birçok sebebe bağlı olabilir en sık görülen sebeplerin başında kronik hepatitler yani kronik hepatit B ve kronik hepatit C gelmektedir.

Karaciğer kanseri risk faktörleri şunlardır:

  • Erkek  cins,
  • 40 yaş üstü,
  • Kronik Hepatit B veya Kronik Hepatit C,
  • Siroz,
  • Aşırı alkol tüketimi,
  • Kötü beslenme,
  • Obezite,
  • Karaciğer Paraziter hastalıkları,
  • Hemakromatoz ( karaciğerde demir birikimi),
  • Metabolik hastalıklar ( Alfa 1 anti tripsin eksikliği ve Tirozinemi ),
  • Bazı ilaç ve kimyasal maddeler
    • Aflatoksin: bakliyat ve baharatlarda üreyen bir küf zehiridir,
    • Arsenik, Vinil klörür, Thoryum Klorür, Karbon tetraklörür: Sanayi kimyasalları,
    • Hormonlar: Vücut geliştirme, Spor, Doping amacıyla kullanılan anabolik steroid ve testosteron türevleri

Kullanmak karaciğer kanser riskini arttıran önemli faktörlerdir.

Karaciğer kanseri belirtileri

Karaciğer kanserinin erken dönemlerinde pek şikayet olmaz, ileri dönemlerde şikayetler ortaya çıkmaya başlar. En sık görülen şikayetler:

  • İştah kaybı,
  • Kilo kaybı,
  • Ateş,
  • Halsizlik,
  • Çabuk yorulma,
  • Karın ağrısı,
  • Karında şişme,
  • Bulantı,
  • İdrarda koyulaşma,
  • Ciltte ve gözlerde sarılık,
  • Ciltte kaşıntı,
  • Sersemlik hali,
  • Uykuya meyil,

Bu şikayetler karaciğer kanseri dışında birçok sebebe de bağlı olarak oluşabilir. Karaciğer kanserine özgü şikayetler değildir.

Karaciğer kanseri teşhisi nasıl konur

Yukarıda yer alan şikayetler karaciğer kanseri araştırmasını gerektirir. Laboratuar testleri teşhise yardımcı olur:

Kan testleri: Karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmeye yarayan testlerdir.

  • SGOT, AST
  • SGPT , ALT
  • GGT,
  • LDH,
  • ALP,
  •  Bilirubin,
  • Albümin,
  • Total Protein,
  • PT,
  •  Hepatit A, Hepatit B, Hepatit C testleri,
  • Tümör markerları,
  • ANA, ASMA,
  • Bakır, serüloplazmin

Karaciğer ultrasonu, Bilgisayarlı Tomografi, Manyetik Rezonans görüntüleme, gerekirse anjiografi yapılarak karaciğer kanseri teşhisi doğrulanmaya çalışılır. Kesin teşhis biyopsi ile konulur. Karaciğerde görülen bir lezyon var ise iğne biyopsisi ile alınan parçanın incelemesi kesin teşhis koydurur.

Karaciğer kanseri tedavisi

Karaciğer kanser teşhisi konduktan sonra evrelemesi yapılmalıdır. Evreleme karaciğer kanserinin ne derece yayıldığını gösterir. Karaciğer kanserinde kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi tedavi yöntemleri denenir.
  • Cerrahi: tümöral bölgenin etraf doku ile birlikte çıkarılmasıdır. Çok nadir durumlarda böyle bir imkan ortaya çıkar. Karaciğer kanserleri genellikle teşhis edildikleri dönemde yaygın olurlar.
  • Kriyosurgery (kriyocerrahi): bir metal uç ile kanser dokusunun olduğu bölgenin dondurularak tedavisidir.
  • Etanol ablasyon (alkol ablasyon ): kanser dokusunun içine alkol enjekte ederek tümör hücrelerinin öldürülmesidir,
  • Radyoterapi: radyasyon ile kanser hücrelerinin öldürülmesidir. Dışarıdan yada radyoaktif maddelerin yerleştirilmesi ile içeriden yapılabilir,
  • Radyofrekans ablasyon: bir metal uç ile tümör hücrelerinin yakılmasıdır,
  • Kemoterapi: ilaçlar ile tümör hücrelerinin öldürülmeye çalışılmasıdır. İlaçlar hap, iğne yada o bölgeye yerleştirilen bir kateterden verilebilir.
  • Biyolojik tedavi: vücut hücreleri tarafından yapılan ve kansere karşı mücadeleyi arttıran maddelerdir. Biyolojik cevap arttırıcılar (biological response modifier (BRM)) de denir.

 Karaciğer kanserinden korunma

Karaciğer kanserinden korunmak için hepatit aşılarınızı olun, hepatitten korunun, cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunun, prezervatif kullanın, aşırı alkol kullanmayın, kimyasal maddeler ile çalışırken gerekli önlemi alın. Çocuklarınızı hepatite karşı aşılatın.

 Çocuklarınızı hepatite karşı aşılatın. 

Referanslar:

  1. American Cancer Society http://www.cancer.org/
  2. American Liver Foundation http://www.liverfoundation.org/
  3. BC Cancer Agency http://www.bccancer.bc.ca/
  4. Canadian Cancer Society http://www.cancer.ca/
  5. All about liver cancer. American Cancer Society website. Available at:  http://www.cancer.org/ . Accessed July 1, 2009.
  6. Liver cancer. National Cancer Institute. National Institutes of Health (NIH) website. Available at:   http://www.cancer.gov/ . Accessed July 1, 2009.
  7. Salem, R, Lewandowski, RJ, Mulcahy, MF, et al. Radioembolization for hepatocellular carcinoma using Yttrium-90 microspheres: a comprehensive report of long-term outcomes. Gastroenterology. 2010;138:52.
  8. SHARP: study of heart and renal protection. Clinical Trials.gove website. Available at:   http://clinicaltrials.gov/ct2/show/NCT00125593 . Updated 2006. Accessed July 1, 2009.
  9. 3/19/2010 DynaMed Systematic Literature Surveillance DynaMed’s Systematic Literature Surveillance : Saunders D, Seidel D, Allison M, Lyratzopoulos G. Systematic review: the association between obesity and hepatocellular carcinoma—epidemiologic evidence. Aliment Pharmacol Ther. 2010 Feb 18.

 

 

Dr. Aydoğan Lermi 1962 İstanbul doğumlu, 1980 Ankara Deneme Lisesi, 1986 İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi mezunu Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Çınardibi Laboratuarı ve Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi doktoru.

Tagged with: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
Posted in HEPATİT